Jezioro Tuzkol – małe Morze Martwe

Jezioro Tuzkol – małe Morze Martwe

Jezioro Tuzkol to małe Morze Martwe Kazachstanu, chociaż przez niewielu znane. Spacer wokół jeziora wraz z widokami na tysięczniki Tien – Szanu to dobry pomysł na ciekawą wycieczkę.

Jezior Tuzkol
Jezior Tuzkol

Jezioro Tuzkol – niedoceniona atrakcja

Podczas naszej podróży po południowo-wschodnim Kazachstanie mieliśmy okazję spytać kilku miejscowych czy byli nad Jeziorem Tuzkol. Ku naszemu zdziwieniu większość z nich nawet nie wiedziała gdzie takie jezioro się znajduje. Jest to o tyle ciekawe, że Jezioro Tuzkol to niezwykła atrakcja tego 9. pod względem powierzchni kraju na świecie. Jest to najbardziej słone jezioro w Kazachstanie, którego zasolenie bywa niewiele niższe niż słynnego Morza Martwego. Dla ciekawskich dodamy, że za najbardziej słony akwen na świecie uznawane jest jezioro Don Juan Pond na Antarktydzie o zasoleniu sięgającym 44%, co pozwala wodzie nie zamarzać nawet w temperaturze minus 50 stopni Celsjusza.

Pasmo Jelszyn-Bujryk
Pasmo Tien Szanu na granicy Kazachstanu, Chin i Kirgizji

Małe Morze Martwe Kazachstanu

Nazwa Tuzkol oznacza z kazachskiego „słony”, co oczywiście oddaje charakter tego zbiornika.  Zasolenie jeziora zmienia się wraz z porą roku i ilością wody w jeziorze, a także zależy od głębokości pomiaru.  W Jeziorze Tuzkol zasolenie potrafi osiągnąć poziom 30% -czyli 300g soli na litr wody. Dla porównania Morze Martwe osiąga na odpowiedniej głębokości ~34% zasolenie.

Kryształki soli nad brzegiem jeziora Tuzkol
Barwna flora jeziora Tuzkol
Brzegi jeziora Tuzkol są pokryte białymi kryształami soli

Władca niebios

Z północnej strony jeziora roztacza się przepiękny widok na graniczny, główny grzbiet gór Tien-Szan. Przy dobrej pogodzie można podziwiać najwyższy szczyt Kazachstanu i drugi co do wielkości szczyt Tien-Szan – Chan-Tengri (ros. Хан-Тенгри) znajdujący się na trójstyku granic Kazachstanu, Kirgistanu i Chin. Jego wysokość to 6995 m n.p.m., a wliczając czapę lodową 7010 m n.p.m..

Widok na najwyższy szczyt Kazachstanu – Chan Tengri, z czapą lodową 7010 m n.p.m.

Legenda

Z Jeziorem Tuzkol związana jest pewna legenda.  Głosi ona, że dawniej Jezioro Tuzkol było zbiornikiem z słodką wodą, pełnym ryb oraz świetnym miejscem do wypoczynku i kąpieli. Pewnego dnia nad brzegiem jeziora zjawił się spragniony człowiek. Napił się z niego wody i wykrzyczał: „Jak słona woda! I do tego taka zimna!”. Człowiek ten dysponował magiczną mocą, bo od tego czasu woda w jeziorze stała się słona, a dno jeziora pokryło się gliną. Glina zaś miała, a może nawet nadal ma, cudowne właściwości lecznicze, które sprawiały że pokryte nią miejsca na ciele szybko się leczyły.

Skuszeni niezwykłością miejsca chcieliśmy spróbować kąpieli w tak zasolonym zbiorniku. Ostatecznie jednak specyficzny zapach, niska temperatura powietrza i płytkość zbiornika przy brzegu sprawiły że porzuciliśmy ten pomysł. Może znajdą się śmiałkowie wśród Was?

Jak dojechać do Jeziora Tuzkol?

Dojazd nie jest kłopotliwy. Należy od strony Ałmaty kierować się wschód drogą A-351 w stronę Narynkola (ros. Нарынқол). Ok. 40km za Kegen można skręcić w lewo na północy wschód. My jednak polecamy wariant dłuższy, bliżej granicy z Chinami. Ok. 73 km za Kegen, tuż przed miejscowością Tjekjes (ros. Текес) należy skręcić w lewo, a po kolejnych 14km jeszcze raz w lewo (na północny zachód) w drogę gruntową. Dalej trasa wiedzie przez niewielkie wzniesienia i pola z widokiem na Tuzkol i górami Jelszyn-Bujryk w tle. Po ok. 16km znajdziemy się w pobliżu jeziora. Podróż powrotną zalecamy zaplanować przez miejscowość Karasaz (ros. Карасаз) z pięknymi widokami na dolinę rzeki Kegen i jej dopływów oraz góry Ketmen (ros. Хребет Кетмень).

Kilka faktów o jeziorze Tuzkol

Jezioro Tuzkol (ros. Озеро Тузколь) to akwen położony na wysokości  1958m n.p.m pomiędzy górami Jelszyn-Bujryk (ros. Ельшын Буйрык), Tegjen-Karatau (ros. Тэген-Каратау) oraz Żabyrtau (ros. Жабыртау) w odległości  ponad 300km od Ałmaty i 25km od granicy z Chinami.Głębokości tego niewielkiego jeziora jest zależnej od pory roku i waha się między 0,5-2m.  Charakteryzuje się bogatą fauną. Oczywiście większość  zwierząt, które można tutaj spotkać to ptaki wodne np. kazarkę rdzawą, kaczkę krzyżówkę, żurawia stepowego, czajkę zwyczajną czy mewę śmieszkę, ale bywają tutaj także lisy, wilki i borsuki a na niebie można zaobserwować orła.

Uwaga!!!

Korzystając ze źródeł rosyjskich warto zwrócić uwagę na podobieństwo w nazwie jeziora Tuzkol  (ros. Озеро Тузколь) z jeziorem Tuzkjol (ros. Озеро Тузкёль). Jezioro Тузкёль również nazywane jest słonym jeziorem, ale znajduje się w Kirgistanie tuż przy słynnym jeziorze Issyk Kul.

 

Więcej informacji o Kazachstanie znajdziecie tutaj.

Leave a Reply

One Reply to “Jezioro Tuzkol – małe Morze Martwe”

  1. Interesujący i wyczerpujący opis jeziora udokumentowany pięknymi zdjęciami. Jest bardzo wartościowe, że relacje wzbogacają praktyczne informacje. To może skutecznie zachęcić do odwiedzenia tego zakątka świata.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *